start  ׀   historia miasta  ׀   zabytki   ׀  szlaki zabytków  ׀   zabytki 3D  ׀   kontakt

ks. Franciszek Kałuża

Galeria wyjątkowych postaci związanych z Rudą Śląską

 

 

Ks. Franciszek Kałuża urodził się 18 września 1877 r. w Kowalach k. Skoczowa. Po ukończeniu Seminarium Duchownego w Widnawie, 22 lipca 1903 r. przyjął święcenia kapłańskie i podjął pracę wikariusza w Łazach na Śląsku Cieszyńskim. W 1908 r. został powołany do Generalnego Wikariatu dla Śląska Austriackiego w Cieszynie, gdzie do 1921 r. pełnił funkcję kanclerza kurii biskupiej. W wieku 44 lat wstąpił do zakonu jezuitów. Po odbyciu nowicjatu oraz studium duchowości i prawa zakonnego, pracował jako moderator stowarzyszeń katolickich, rekolekcjonista, katecheta i zastępca dyrektora szkoły. Wsławił się w prowadzeniu rekolekcji, które prowadził dla świeckich i duchownych, również w języku niemieckim. W latach 1926-33 pełnił funkcję superiora rezydencji w Krakowie, Bukareszcie i Lwowie. 2 lutego 1932 r. złożył śluby zakonne. Parafia Matki Boskiej Różańcowej w Rudzie, do której ks. Kałuża przybył pełnić obowiązki proboszcza i superiora rezydencji jezuickiej, była pierwszą w diecezji śląskiej, prowadzoną przez księży zakonnych. Nowy proboszcz zajął się działalnością duszpasterską i charytatywną oraz wygłaszaniem rekolekcji, kazań, przemówień i referatów. Kierował Sodalicją Mariańską i Apostolstwem Modlitwy. Przystąpił do sprawy budowy nowego kościoła, ponieważ istniejąca świątynia była jedynie tymczasową siedzibą. Niestety realizacja tego zamierzenia nie doszła do skutku. Jego posługa kapłańska w parafii Matki Boskiej Różańcowej trwała do 7 grudnia 1938 r. Następnie jezuita objął funkcję superiora rezydencji i administratora parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Cieszynie. Po wybuchu II wojny światowej, 3 września 1939 r. został aresztowany przez gestapo. Oficjalnym powodem podanym przez władze niemieckie,
był sprzeciw wobec powieszenia w kościele niemieckiego sztandaru. Przetrzymywany w więzieniu do kwietnia 1940 r., został przewieziony do obozu w Sachsenhausen, a następnie 14 grudnia przetransportowany do obozu koncentracyjnego w Dachau. Tam, mając 63 lata, zmarł. Według relacji świadków odznaczał się pogodą ducha, pobożnością, życzliwością i optymizmem. Imponował innym więźniom swoją postawą godną wobec cierpienia. W 2004 r. rozpoczęto proces beatyfikacyjny ośmiu męczenników jezuickich. Wśród nich znajduje się ks. Franciszek Kałuża. Jego nazwiskiem nazwano jedną z ulic Rudy Śląskiej. Jest też patronem Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 3 i Szkoły Podstawowej nr 40 w Rudzie Śląskiej, Górnośląskiej Szkoły Przedsiębiorczości w Chorzowie, Gimnazjum nr 6 w Bytomiu oraz Centrum Edukacji Ekonomiczno-Handlowej w Tarnowskich Górach.

 

 

Fr. Franciszek Kałuża - He was born on 18 September 1877 in Kowale near Skoczów. After graduating from the seminary in Vidnava, he was ordained a priest on 22 July 1903 and started working as an assistant curate in Łazy, in Cieszyn Silesia. In 1908, he was appointed chancellor of the bishop’s curia in the General Vicariate for Austrian Silesia in Cieszyn and worked in this capacity until 1921. At the age of 44, he joined the Jesuit Order. After completing the novitiate and the school of spirituality and religious orders law, he presided over Catholic associations, led retreats, taught religious education and was a deputy headmaster. He became famous for his retreats for the laity and the clergy, given also in German. From 1926 in 1933, he was a superior of the Jesuit residence in Cracow, Bucharest and Lviv. He took perpetual vows on 2 February 1932. Our Lady of the Rosary Parish in Ruda, where Father Kałuża came to be a parish priest and a superior of the Jesuit residence, was the first parish in the Silesian diocese run by religious order priests. The new parish priest engaged in pastoral and charity activities, led retreats, gave speeches , sermons and lectures. He presided over Sodalicja Mariańska (The Sodality of Our Lady) and Apostolstwo Modlitwy (The Apostleship of Prayer). He initiated the construction of the new church, because the existing temple was only a temporary building. Unfortunately, he could not complete the task. He ministered to Our Lady of the Rosary Parish until 7 December 1938. Next, Kałuża became the superior of the Jesuit residence and administrator of the Sacred Heart of Jesus Parish in Cieszyn. After the outbreak of World War II, he was arrested by the Gestapo on 3 September 1939. The official reason for his arrest given by the German authorities was his objection to hanging a German standard in the church. He was detained until April 1940, then he was transferred to a camp in Sachsenhausen, and on 14 December he was transported to the concentration camp in Dachau where he died at the age of 63. According to the witnesses’ accounts, he was a serene, devout, kind and optimistic person. He impressed his cellmates with the dignity with which he faced the suffering. The beatification process of eight Jesuit martyrs, among them Father Franciszek Kałuża, started in 2004.

       

Pater Franciszek Kałuża ist am 18. September 1877 in Kowale bei Skoczowo geboren. Nach Abschluss des Pristerseminars in Widnawa wurde er am 22. Juli 1903 zum Priester geweiht und nahm die Vikarstelle in Łazy im Śląsk Cieszyński (Olsagebiet) an. 1908 wurde er ins Generalvikariat Österreichisch Schlesiens nach Cieszyn berufen, wo er bis 1921 als Kanzler der bischöflichen Kurie diente. Im Alter von 44 Jahren trat er in den Jesuitenorden ein. Nach seinem Noviziat und dem Studium der Spiritualität und religiösen Gesetze diente er als Moderator katholischer Verbände, als Prediger, Katechet und stellvertretender Direktor einer Schule. Er wurde mit Exerzitien für Laien und den Klerus berühmt, die auch in deutscher Sprache durchführte. In den Jahren 1926-1933 war er Superior der Häuser in Krakau, Bukarest und Lviv. Am 2. Februar 1932 legte er die Ordensgelübde ab. Pater Kałuża wurde zum Pfarrer der Pfarrkirche Unserer Lieben Frau vom Rosenkranz in Ruda und zum Superior der Jesuitenresidenz ernannt. Die Pfarrei war die erste von Ordenspriestern geführte Gemeinde in der Diözese Schlesien. Der neue Pfarrer leitete die seelsorgerischen und karitativen Tätigkeiten und hielt Exerzitien, Predigten, Reden und Vorträge. Er leitete die Marianische Kongregation und das Gebetsapostolat. Er wollte eine neue Kirche bauen, da das vorhandene Gotteshaus nur ein provisorisches Gebäude war. Leider kam die Realisierung dieses Projekts nicht zu Stande. Bis zum 7. Dezember 1938 dauerte sein priesterlicher Dienst in der Pfarrei Unserer Lieben Frau vom Rosenkranz. Er wurde dann zum Superior der Jesuitenresidenz und Administrator der Pfarrei des Heiligsten Herzens Jesu in Cieszyn ernannt. Nach Ausbruch des Zweiten Weltkriegs wurde er am 3. September 1939 von der Gestapo verhaftet. Die offizielle Begründung der deutschen Behörden lautete „Widerspruch gegen das Aufhängen der deutschen Fahne in der Kirche”. Bis April 1940 im Gefängnis gehalten, wurde er dann in das Konzentrationslager Sachsenhausen und am 14. Dezember in das Konzentrationslager Dachau deportiert. Dort starb der 63-jährige Jesuit. Laut Zeitzeugenaussagen zeichnete sich Pater Kałuża durch Heiterkeit, Frömmigkeit, Freundlichkeit und Optimismus aus. Er beeindruckte die anderen Gefangenen mit seiner Haltung angesichts des Leidens. Im Jahr 2004 begann der Prozess der Seligsprechung von acht Jesuitenmärtyrern. Unter ihnen ist Pater Franciszek Kałuża. Karl Godulla starb am 6. Juli 1848 an Cholera. Zu seinem Vermögen gehörten u.a. 40 Steinkohlenbergwerke, 19 Galmeibergwerke und drei Zinkhütten. Die Vermögenswerte wurden auf zwei Millionen Taler geschätzt. Godullas Adoptivtochter Joanna Gryzik (von Schaffgotsch) erbte fast alles. Eine der Straßen in Ruda Śląska wurden nach Kałuża benannt. Er ist auch Namenspatron des Gesamtschulkomplexes Nr. 3 und der Grundschule Nr. 40 in Ruda Śląska, sowie der Oberschlesischen Schule für Unternehmertum in Chorzów, dem Gymnasium Nr. 6 in Bytom und dem Zentum für Wirtschafts- und Geschäftsbildung in Tarnowskie Góry.

   

 

powrót do galerii

 

start  ׀   historia miasta  ׀   zabytki   ׀  szlaki zabytków  ׀   zabytki 3D  ׀   kontakt

 

 

www.rudaslaska.pl

WAŻNE: UŻYTKOWANIE WITRYNY OZNACZA ZGODĘ NA WYKORZYSTYWANIE PLIKÓW COOKIE. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE W POLITYCE PRYWATNOŚCI